Lượng Chạy Dao Khi Tiện Là Gì?

Lượng chạy dao khi tiện là gì?

Lượng chạy dao tiện (Feed Rate hoặc Feed per Revolution – f) là quãng đường mà dao tiện dịch chuyển theo phương chạy dao trong mỗi vòng quay của phôi. Đây là một trong ba thông số quan trọng của chế độ cắt, bên cạnh tốc độ cắt (Vc) và chiều sâu cắt (ap).

Việc lựa chọn lượng chạy dao phù hợp giúp:

• Tăng năng suất gia công.
• Cải thiện chất lượng bề mặt.
• Kéo dài tuổi thọ dao tiện.
• Giảm hiện tượng rung và mẻ mảnh dao.

Đơn vị của lượng chạy dao

Trong gia công tiện CNC, lượng chạy dao thường được biểu thị bằng:

• mm/vòng (mm/rev)

Ví dụ:

• f = 0,15 mm/vòng
• f = 0,30 mm/vòng

Điều này có nghĩa là sau mỗi vòng quay của phôi, dao sẽ tiến thêm tương ứng 0,15 mm hoặc 0,30 mm.

Công thức tính lượng chạy dao

Lượng chạy dao theo phút (F) được tính bằng:

Trong đó:

• F: Lượng chạy dao theo phút (mm/phút)
• f: Lượng chạy dao mỗi vòng (mm/vòng)
• n: Tốc độ trục chính (vòng/phút)

Lượng chạy dao khi tiện bao nhiêu là phù hợp?

Không có một giá trị cố định cho mọi trường hợp. Feed phụ thuộc vào:

• Vật liệu gia công.
• Loại dao tiện và mảnh dao.
• Bán kính mũi dao.
• Tiện thô hay tiện tinh.
• Độ cứng vững của máy.

Bảng tham khảo:

Thông số thực tế cần tham khảo catalogue của nhà sản xuất dao tiện và insert.

Những yếu tố ảnh hưởng đến lượng chạy dao

1. Vật liệu gia công

Mỗi loại vật liệu sẽ yêu cầu lượng chạy dao khác nhau.

Ví dụ:

• Dao tiện Nhôm có thể sử dụng lượng chạy dao lớn.
• Dao tiện Inox thường cần lượng chạy dao vừa phải để hạn chế rung và lẹo dao.
• Dao tiện Thép tôi cứng nên dùng lượng chạy dao nhỏ hơn nhằm giảm tải cho lưỡi cắt.

2. Bán kính mũi dao

Mảnh dao có bán kính mũi lớn thường:

• Chịu được lượng chạy dao cao hơn.
• Cho phép tăng năng suất.

Ngược lại, bán kính nhỏ thích hợp cho các nguyên công tiện tinh và gia công chi tiết nhỏ.

3. Tiện thô và tiện tinh

Tiện thô

• Feed lớn.
• Chiều sâu cắt lớn.
• Mục tiêu là bóc tách vật liệu nhanh.

Tiện tinh

• Feed nhỏ.
• Độ bóng bề mặt cao.
• Độ chính xác tốt hơn.

4. Độ cứng vững của hệ thống

Nếu:

• Máy yếu.
• Cán dao dài.
• Phôi kẹp không chắc.

thì nên giảm lượng chạy dao để hạn chế rung động.

Điều gì xảy ra nếu chọn lượng chạy dao không phù hợp?

Feed quá lớn

Có thể gây:

• Bề mặt gia công thô.
• Rung động.
• Mẻ mảnh dao.
• Tăng lực cắt.

Feed quá nhỏ

Có thể dẫn đến:

• Lẹo dao (Built-up Edge).
• Tăng nhiệt vùng cắt.
• Giảm năng suất.
• Dao bị mòn nhanh.

Mối quan hệ giữa lượng chạy dao và chất lượng bề mặt

Thông thường:

• Feed càng nhỏ → bề mặt càng mịn.
• Feed càng lớn → năng suất càng cao nhưng độ nhám tăng.

Do đó, khi gia công chi tiết yêu cầu độ bóng cao, người vận hành thường giảm lượng chạy dao và kết hợp với tốc độ cắt phù hợp.

Cách lựa chọn lượng chạy dao khi tiện

Để tối ưu hiệu quả gia công, nên:

• Chọn đúng loại dao tiện và insert.
• Tham khảo thông số từ nhà sản xuất.
• Điều chỉnh theo vật liệu gia công.
• Kết hợp hợp lý giữa lượng chạy dao, tốc độ cắt và chiều sâu cắt.

Việc chỉ tăng hoặc giảm một thông số mà không cân đối với hai thông số còn lại có thể làm giảm hiệu quả gia công.

Vai trò của lượng chạy dao trong gia công CNC

Trong gia công tiện CNC, lượng chạy dao ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Tuổi thọ dao tiện.
• Chất lượng bề mặt.
• Thời gian gia công.
• Chi phí sản xuất.

Một chế độ cắt tối ưu luôn là sự kết hợp giữa:

• Tốc độ cắt (Vc).
• Lượng chạy dao (Feed).
• Chiều sâu cắt (ap).

Kết luận

Lượng chạy dao là thông số quan trọng quyết định năng suất và chất lượng gia công khi tiện CNC. Việc lựa chọn feed phù hợp cần dựa trên vật liệu gia công, loại dao tiện, hình dạng insert và yêu cầu bề mặt sản phẩm.

Kết hợp đúng lượng chạy dao với tốc độ cắt và chiều sâu cắt sẽ giúp:

• Nâng cao hiệu suất gia công.
• Kéo dài tuổi thọ dao.
• Giảm chi phí sản xuất.
• Đảm bảo chất lượng chi tiết.

Đang tìm kiếm dao tiện và mảnh dao tiện phù hợp cho từng chế độ cắt?

Sandatool cung cấp đa dạng dao tiện CNC, insert tiện hợp kim và giải pháp dụng cụ cắt gọt cho gia công thép, inox, gang, nhôm và nhiều vật liệu khác. Liên hệ đội ngũ kỹ thuật của chúng tôi để được tư vấn lựa chọn dao và chế độ cắt phù hợp với từng ứng dụng.

Hotline/Zalo: 0908 237 985
Website: www.sandatool.com.vn
Địa chỉ:  32 Đông Hưng Thuận 11, P. Đông Hưng Thuận, Tp. HCM